مرحوم ابن ادريس در سرائر دارد « 1 » ، ايشان مىگويد كأنه أكثر حمل به حسب عادت متعارف عبارت از نُه ماه است به طورى كه حكم ظاهرى هم مطابق با همان مىشود و در نتيجه فرد مىتواند نفى كند ، ولى در واقع تا يك سال قابل دوام است و لذا بحث لعان مطرح مىشود . منتهى ايشان در انتصار اين نكته را كه تا يكسال قابل دوام است ، ذكر كرده ، و در موصليات مىگويد كه مشهور مىگويد تسعة أشهر ، و ذهب قوم الى سنة . يعنى قوم من أصحابنا ، از اين هم استفاده مىشود كه قائل به يكسال بيش از يك نفر است و عده‌اى قائل به سنة هستند و شايد هم منظورشان اين باشد كه سنة غير متعارف هم نيست . در مقابل اين ممكن است ايشان مىخواهد بگويد آن‌چه در نظر مشهور متعارف است و شايد حكم ظاهرى هم تابع آن باشد ، ( هر چند در اينجا كلامى ذكر نكرده است ) يعنى يكى از اين حكم ظاهرىها كه بشود مىتواند نفى بكند ، نُه ماه است . دلايل اقوال : راجع به نُه ماه و يك سال رواياتى نقل مىشود ، ولى راجع به عشره هيچ روايتى نقل نكرده‌اند ، فقط تعبير عده‌اى از كتب اين است كه : « جماعتى ذكر كرده‌اند كه أنّ به رواية » ، و گويا اولين بار اين تعبير را شهيد ثانى به كاربرده و عده‌اى هم بعد از ايشان همين تعبير را ذكر كرده‌اند ، حال آن جماعت چه كسانى هستند كه مدعى شده‌اند كه « انّ به رواية » ؟ اولين كسى كه برخورد كرديم ، مرحوم ابن حمزه در وسيله « 2 » است ، كه مىگويد در مسأله سه روايت وجود دارد ، تسعة ، عشرة و سنة ، خودش هم ترجيحى نمىدهد . در كلمات كسى ديگر صريحا چنين تعبيرى نيست . فخر المحققين در ايضاح « 3 » مىگويد به حسب مستفاد از روايات اين اقوال ثلاثه پيدا شده است ، و نظير اين تعبير در تنقيح نيز آمده است ، و نيز چند نفر ديگر كه گفته‌اند اين اختلاف نظر به حسب مستفاد من الروايات است ، پس

--> ( 1 ) - چنان كه تذكر داده شده عبارت ابن ادريس همان است كه استاد به عنوان عبارت سيد مرتضى نقل كرده‌اند . ( مقرر ) ( 2 ) - ابن حمزة الطوسى ، الوسيله ، ص 318 ( 3 ) - ايضاح الفوائد ، ج 3 ، ص 259